Fajr:06:10 | Duhr:01:32 | Asr:04:45 | Magrib:07:32 | Ishaa:09:05 | Maandoverzicht

Vrijdagpreken in het Arabisch en Nederlands.

20-03-2015 - Aanvaard de verontschuldiging en roep op tot het behoorlijke en wend je af van de onwetenden.

Onderwerp / الموضوع :

(Aanvaard de verontschuldiging en roep op tot het behoorlijke en wend je af van de onwetenden.)

)خذ العفو وأمر بالعرف واعرض عن الجاهلين(

Bismillaah-rrahmani-rrahiem

In de naam van Allaah de meest Barmhartige de meest Genadevolle.

We vragen Allaah om vergeving als er zaken uitgesproken worden die niet in overeenstemming zijn met de Islaam. En we vragen een ieder die iets leest of hoort wat niet in overeenstemming is met de Islaam om dit te melden via het contactformulier. Vermeld in ieder geval de datum.

الخطبة الأولى

الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على الرسول الكريم محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين.

أما بعد:  موضوعنا اليوم: خذ العفو وأمر بالعرف واعرض عن الجاهلين

اليوم إن شاء الله سنتكلم عن آية من آيات القرآن الكريم. آية فيها العبرة والأدب. آية يعلمنا الله عز وجل من خلالها آدابا سامية، وخلقا عالية. آية تعلمنا السلوك الإسلامي. آية فيها ثلاثة قواعد سلوكية لا تجد أبلغ منها في واقع الحياة: (خذ العفو وأمر بالعرف واعرض عن الجاهلين).

إنَّ أطيبَ حياةٍ يعيشها المؤمنُ في هذه الدنيا حينما يكونُ مراقباً لله حسنَ الطويةِ لعباد الله، أصلح ما بينه وبين الله فأصلح الله له ما بينه وبين عباد الله .

طهَّر الله قلبه من الشحناءِ والحسدِ ففاز على قلبٍ سليمٍ، ونفسٍ راضيةٍ .

علم أنَّ الأمة لو اجتمعت على أن ينفعوه بشيء لم ينفعوه إلا بشيء قد كتبه الله له، ولو اجتمعوا على أن يضروه بشيء لم يضروه إلا بشيء قد كتبه الله عليه .

عامل الناس بالعفو مع أمره بالمعروف، وإعراضه عن الجاهلين، امتثالاً لما أرشد الله تعالى إليه نبيه محمداً صلى الله عليه وسلم بقوله (خذ العفو وأمر بالعرف واعرض عن الجاهلين) .

ما معنى خذ العفو وأمر بالمعروف وأعرض عن الجاهلين؟

قال مجاهد في قوله (خذ العفو) قال : من أخلاقِ الناس وأعمالهم من غير تجسس .

ومعنى هذا أن الميلم لا يكلف الناس ما يشقُّ عليهم ولا يطالبهم بما يعسر ويثقل عليهم .

وإنَّ أولى الناس أن تمتثل الآيةُ معهم، أن تطبق معهم الأخذ بالعفو، من كثرت بهم صلتك وتردد عليهم مجيئك، من أقارب وأصدقاء وجيران وزملاء.

فالأقاربُ حقهم عظيمٌ، وصلتهم واجبةٌ وأعظمُ الأقاربِ حقاً الوالدان .فخذ العفو مع الوالدين خصوصا والأقارب عموما.

واعلم أنَّ للشيطان مداخلَ في العلاقة مع الأقاربِ يتخللُ منها الشيطانُ ليوقعَ الإنسانَ في قطيعة أقاربه، وعدمِ صلتهم، وهذا من كبائر الذنوبِ .

لقد نزغ الشيطان بين بعض الأقارب، وأفسد الودَّ الذي بينهم، فعادَوا أقاربهم، وقطعوا أرحامهم على أمور قديمة انقضت. إنَّ الناظر في أسباب ذلك يجدها جملة أمور، منها أمور مالية أو أمور نفسية.

وهذا يجعل المسلم يتعامل مع أقربائه وأصدقائه بتحفظ وتراجع وعدم الثقة. فيا أيها المسلم عامل أخاك المسلم بالعفو. لا تطلب منه ما لا يستطيع ولا تأخذ عليه إن أخطأ في نظرك وكن سمحا سهلا في معاملتك.

قال الله تعالى: (وليعفوا وليصفحوا ألا تحبون أن يغفر الله لكم)؟

وقال سبحانه: (ولمن صبر وغفر إنَّ ذلك لمن عزم الأمور)؟

وإن من الأخذ بالعفو أن تلتمس العذر لمن أخطأ، وتتجنب المخاصمة.

وإنَّ الأخذ بالعفو مطالبٌ به كل المسلمون: رب البيت مع أسرته، الأخ مع إخوانه، والمسؤولُ مع موظفيه، والموظفُ مع مراجعيه، فلا يكلف شططاً، ولا يرهقُ عسراً، المسلم دائما يتذكر قول النبي صلى الله عليه وسلم: (اللهم من ولي من أمر أمتي شيئاً فشقَّ عليهم فاشقق عليه، ومن ولي من أمر أمتي شيئاً فرفق بهم فارفق به).

فخذوا رحمكم الله بتوجيه ربكم وأعطوا كُلَّ ذي حقٍّ حقه، وتجاوزوا عن التقصير، وغضوا الطَّرفَ عن النقص، ولا تتكبروا على صغيرٍ لصغره، ولا على جاهل لجهله، ولا على فقيرٍ لفقره، والتمسوا الأعذارَ، واحملوا المحامل الحسنة، ولا تدعوا للشيطانِ مدخلاً تسيئون به الظن على بعضكم البعض.

وأمروا بالمعروف، كونوا ناصحين وكونوا قابلين للنصيحة. المسلم دائما يريد الخير لغيره، ويذكر أخاه بما يرضي الله عز وجل.

ثم التوجيه الثالث في هذه الآية، فآخر التوجيهات الربانية في الآية الكريمة (واعرض عن الجاهلين).

أيها المسلم، بعد أخذك العفو، وأمرك بالعرف، وهو المعروف، لابد أن تصاب بشيء من أذية الجاهل فيستطيل عليك بلسانه أو يده، لجهله بالحقائق. فالله عز وجل علمنا أن الجاهل الشي يتعرض لك، ويؤذيك، هذا علاجه الإعراض عنه، ولا يقابل الجاهل بجهله، فإن قطعك فصله، وإن حرمك فلا تحرمه، وإن ظلمك فاعدل فيه .

ولك في سنة النبي صلى الله عليه وسلم أسوة حسنة .

تقول عائشة رضي الله عنها: (ما ضرب رسول الله شيئاً قطٌّ بيده، ولا امرأة، ولا خادماً، إلا أن يجاهد في سبيل الله، وما نيل منه شيء قط فينتقم من صاحبه، إلا أن ينتهك شيء من محارم الله تعالى فينتقم لله تعالى.

و جبذ أعرابي النبي صلى الله عليه وسلم أي : شده بقوة، حتى أثَّر ذلك في صفحة عنقه وقال: (مُرْ لي من مالِ الله الذي عندك، فالتفت إليه النبي صلى الله عليه وسلم فضحك ثم أمر له بعطاء) .

كل هذه وغيره كثير، تطبيقا لقول تعالى (واعرض عن الجاهلين) .

والمقصود بالجاهلين هم السفهاء والغافلين، والإعراض عنهم بترك معاشرتهم وعدم مماراتهم، ولا علاج أوقى لأذاهم من الإعراض عنهم، ومما يجب على المسلم الإعراض عنه هو ما يصدر من السفهاء من كلام ساقط سفيه، وخصوصا في الصحف والمجلات والمواقع الإلكترونية والتلفاز .فصار مجال السفهاء في زماننا هذا هو الوسائل الإلكترونية، فيقومون بما يقومون به خفية وخلف الستار. وأعرض عن الجاهلين وجهلهم.

وإنما يجب الإعراض عن السفهاء; لأنهم لا يطلبون الحق إذا فقدوه، ولا يأخذون فيما يخالف أهواءهم إذا وجدوه، ولا يرعون عهدا، ولا يحفظون ودا، ولا يشكرون من النعمة إلا ما اتصل مدده، فإذا انقطع عاد الشكر كفرا، واستحال المدح ذما .

أكثر ما كتب المفسرون في هذه الآية ما دلت عليه من الآداب ، وأقله ما اشتملت عليه من أصول الأحكام ، وروي عن جدنا الإمام جعفر الصادق - رضي الله عنه - أنه قال : ليس في القرآن آية أجمع لمكارم الأخلاق منها ، ووجهوه بأن الأخلاق ثلاثة بحسب القوى الإنسانية ، عقلية ، وشهوية ، وغضبية ، فالعقلية

الحكمة ، ومنها الأمر بالمعروف ، والشهوية العفة ومنها أخذ العفو ، والغضبية الشجاعة ومنها الإعراض عن الجاهلين .

فاللهم إنا نعوذ بك أن نكون من الجاهلين، ونعوذ بك من أن نَضل أو نُضل، أو نزِلَّ أو نُزَلَّ ..اللهم أعنا على أنفسنا.

Dit is niet een exacte vertaling van het Arabische deel. Er kunnen zaken zijn weggelaten of juist toegevoegd!

الخطبة الثانية

الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على الرسول الكريم محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين.

Het titel van de preek van vandaag is: Aanvaard de verontschuldiging en roep op tot het behoorlijke en wend je af van de onwetenden.

Vandaag gaan we het hebben over een vers uit de Quraan. Een vers waar we lering uit moeten trekken. Een les in gedrag en houding en de meest geweldige eigenschappen. Een vers waarin Allaah subhanhu wata’ala ons de gewenste eigenschappen leert. Een vers waarin drie regels staan, drie omgangsvormen die alomvattend zijn voor een mensenleven.

Allaah subhanahu wata’ala zegt (interpretatie van de betekenis): (Aanvaard de verontschuldiging en roep op tot het behoorlijke en wend je af van de onwetenden.).

Een persoon heeft een mooi en goed leven als hij omwille van Allaah goed omgaat met andere dienaren van Allaah. En als hij goed in omgang en gedrag is richting de anderen dan zal Allaah goed met hem zijn. En zijn leven voor hem vergemakkelijken.

Allaah zal zijn hart zuiveren van jaloezie en hij zal gerust zijn leven lijden.

Hij weet ook dat dat als de gehele mensheid zich verzamelt om hem van enig voordeel te voorzien, zij daarin niet zullen slagen, behalve als Allaah dit voor hem reeds heeft voorgeschreven. En als zij zich verzameld hebben om hem te benadelen, dan zullen zij daarin niet slagen, behalve als Allah dit voor hem heeft voorgeschreven.

Beste gelovige, ga daarom met de ander om zoals je wil dat de ander met jou omgaat. Aanvaard het excuus van de ander. Aanvaard de verontschuldigingen van een ander.

Vraag niet van een ander wat je niet van jezelf vraagt. Vraag niet te veel van een ander. Vraag niet iets wat de ander niet aankan. Verwacht van een ander niet iets wat hij of zij zwaar vinden.

Dat is aanvaarden wat de ander je geeft en accepteren. De tekortkomingen van de ander accepteren. En hem daarover adviseren omdat je het beste wil voor de ander.

Geef zelf meer dan dat je van een vraagt.

En degene met wie je het eerste op deze manier om moet gaan zijn je naasten, je ouders, je echtgenote, je kinderen en andere familieleden en vrienden en buren en collega’s.

Je naasten hebben het recht op goede omgang van jou. Het is hun recht dat jij goed met hen omgaat. Vraag je echtgenote en je kinderen niet meer dan dat ze aankunnen. Aanvaard hun verontschuldigingen en excuses.

Laat de shaytaan niet tussen beide komen. Laat de shaytaan je niet verleiden in je omgang met je naasten.

Heb geduld en wees vergevensgezind en aanvaard de verontschuldigingen van de ander.

Allaah subhanahu wata’ala zegt in een ander vers: (laat hen vergeven en gratie verlenend zijn: houden jullie er niet van dat Allah jullie vergeeft? En Allah is Vergevensgezind, Meest Barmhartig.).

Kijk niet neer op iemand die kleiner of zwakker is. Wees vergevend en onthoud vooral datgene wat de ander goed gedaan heeft en benoem dit. En vergeef en vergeet de fouten en tekortkomingen van de ander.

Wat hier ook bij hoort is dat je altijd uitmoet gaan van het goede. Ga er van uit dat je Moslimbroeder of zuster geen kwade bedoelingen heeft en dat het slechts een fout is. Leg het excuus van de ander altijd positief uit. Ga er van uit dat de ander goede bedoelingen had. Want dat zorgt er voor dat je kunt vergeven en vergeten. Accepteer het excuus van de ander.

De tweede regel die in het vers genoemd wordt is: roep op tot het behoorlijke.

En dit kunnen we samenvatten in het geven van advies aan elkaar. Een ware vriend die het goede voor heeft met jou dan geeft hij jou advies. Roep op tot het behoorlijke, roep elkaar op tot het goede door elkaar te adviseren en wijzen op en aansporen en herinneren en herinneren en herinneren.

Het geloof is advisering.

De derde omgangsregel die Allaah ons leert in het vers is: wend je af van de onwetenden.

Beste gelovige, nadat je de ander vergeven hebt en geadviseerd hebt en nadat de ander jou vergeven heeft en jou geadviseerd hebt, zul je af en toe toch geconfronteerd worden met mensen die je niet goed gezind zijn.

Mensen die slechte invloeden hebben op jou. Mensen die afgedwaald zijn en anderen willen opzadelen met hun dwalingen. Die anderen willen beïnvloeden met hun woorden en daden. Mensen die zich hebben laten beïnvloeden en verleiden door de shaytaan.

Hoe moeten we omgaan met deze groep mensen en hun invloeden? Allaah subhanhu wata’ala zegt: wend je af van de onwetenden.

Iemand die jou wil beïnvloeden daar dien je je van af te wenden. En ga er niet tegenin door hetzelfde gedrag te vertonen. Doe juist het tegenovergestelde.

Als hij schreeuwt praat jij rustig. Als hij boos is ben jij kalm en rustig. Als hij jou probeert te ontlopen doe jij dat niet. Als hij jou iets niet geeft geef jij hem wel. Als hij jou onrecht aandoet geef jij hem zijn recht.

En ons beste voorbeeld hierin is onze Profeet sallallahu alaihi wasallam. Aisha radiyallaahu anhaa zegt: (De Boodschapper van Allaah heeft nooit iets geslagen met zijn handen, geen vrouw en geen diender behalve tijdens een veldslag. En als hem iets aangedaan is dan neemt hij geen wraak op de persoon die hem iets aangedaan heeft).

Een ander voorbeeld is een overlevering waarin staat dat een bedoeïen de Profeet sallallahu alaihi wa-sallam greep in zijn nek zodanig dat zijn greep gevolgen had op zijn nek, en de man zei: Geef mij van het geld wat Allaah jou gegeven heeft. De Profeet draaide zich om naar hem en lachte en gaf opdracht om hem een deel te geven.

Ga met een afgedwaalde niet om op dezelfde wijze als dat hij met jou omgaat. Ondanks zijn omgang toon jij als Moslim altijd de juiste en correcte omgangsnormen. Hij laat zich niet leiden door de daden van de ander. Hij laat zich enkel leiden door datgene wat Allaah van hem verwacht.

Ter afsluiting en als samenvatting: (Aanvaard de verontschuldiging en roep op tot het behoorlijke en wend je af van de onwetenden.)

Dit vers bevat de drie basisregels, de drie basisgedragsregels als we kijken naar de kracht of zwakte van de mens, als we kijken naar datgene wat de mens het meest kan beïnvloeden: gedachten, begeerte, boosheid.

Zo leert Allaah ons hoe we om moeten gaan met onze gedachten en lusten en achteloosheid.

Beheers je gedachten door te communiceren, door te adviseren en advies te ontvangen.

Beheers je begeerte door jezelf aan te leren om los te laten, door te vergeven en vergeten.

En beheers je boosheid en angst en achteloosheid door jezelf te leren om anders om te gaan met iemand die jou niet goed behandeld.

O Allaah geef ons de wijsheid en kennis om juist om te gaan met de ander. O Allaah geef ons leiding in hoe wij omgaan met onze medemensen. En vergeef ons ons slechte gedrag richting onszelf en richting onze broeders en zusters en vooral richting U, يا رب العالمين.

 

Gift ten behoeve van de Islamitische Vereniging El Mouahidine (iDeal)

iDeal betaling wordt mogelijk gemaakt door TargetMedia. Geen iDeal? Klik hier.

Over ons

Wij zijn de Islamitische Vereniging El Mouahidine. Beter bekend als Moskee ElMouahidine te Leerdam. جمعية ومسجد الموحدين. Wij bedienen de Islamitische gemeenschap in Leerdam en omstreken. Lees verder...